De beste honing ter wereld: wat rangschikkingen zeggen en wat echt telt

In september 2025 kwam het wereldcongres Apimondia, de negenenveertigste editie, bijeen in Kopenhagen zonder honingwedstrijd. De organisatoren hadden de categorie geschrapt uit hun World Beekeeping Awards, om een reden die zwart op wit staat: het was onmogelijk de kandidaat-honingsoorten tijdens het congres volledig op vervalsing te analyseren voordat ze werden bekroond. Wie wijst dan de “beste honing ter wereld” aan? De wedstrijden, de ranglijsten op internet, de prijsrecords? Elk antwoordt op zijn manier, geen enkele zegt alles. Hier lees je wat ze werkelijk meten, en de vijf criteria die je zowel met de lepel als op papier kunt controleren.

Nee. Geen enkele wedstrijd proeft alle honingsoorten ter wereld: elke rangschikking heeft zijn gebied, zijn regel en zijn blinde vlekken. Een titel “beste honing” geldt voor één jury, één jaar, één categorie. Niet meer.

Het Franse Concours général agricole is daar het beste voorbeeld van. Het bestaat sinds 1870 en bekroont de streekproducten van Frankrijk. Zijn honingsoorten moeten van het lopende jaar zijn, onder zegel uit de voorraad in de verkoop genomen, van een partij van minstens 100 kilo, en worden geanalyseerd voordat ze anoniem worden geproefd. Veeleisend, maar per definitie Frans.

In Italië selecteert de wedstrijd Tre Gocce d’Oro, “drie gouden druppels”, sinds 1981 de beste honingsoorten van nationale makelij, eerst met analyses, dan met jury’s van proefexperts. In zesenveertig edities verzamelde hij gegevens over meer dan 16.000 monsters. Een uniek geheugen, maar een Italiaans.

In de Verenigde Staten, in Asheville, koos de Black Jar Honey Contest de omgekeerde weg: alleen de smaak. De potten van de finalisten worden met een zwarte doek bedekt, zodat de jury noch kleur noch uiterlijk ziet. Het gehemelte beslist, de herkomst telt niet.

Blijven de ranglijsten op internet. Die van TasteAtlas, vaak overgenomen, berust op de beoordelingen van het publiek, gefilterd om automatische of partijdige stemmen te weren. Dat meet populariteit, geen analyse.

Als de jury’s niet hetzelfde beoordelen, waarop kun je dan bouwen? Op wat een pot kan bewijzen.

Een benoemde herkomst, een gedocumenteerde bloem, een honing die niet is verhit en niet is vermoeid, een gepubliceerde analyse, een heldere smaak. Die vijf ijkpunten laten zich controleren. Een superlatief nooit.

Een benoemde herkomst. Een land volstaat niet: er hoort een vallei, een berg, een seizoen bij. De hooggelegen dalen van de Tiensjan voor de esparcette, de Wadi Do’an voor de jujube, de Nijldelta voor de zwarte komijn.

Een gedocumenteerde bloem. Het stuifmeelonderzoek vertelt haar verhaal. In onze Witte Honing uit Kirgizië telde het laboratorium CETAM 90% stuifmeel van esparcette (rapport M251998). Maar een enkele drempel bestaat niet, en dat is de verrassing van deze wetenschap. Een overzicht van de Europese eenbloemige honingsoorten in Apidologie vermeldt meer dan 90% stuifmeel van de tamme kastanje in een kastanjehoning, en soms slechts 2 tot 10% stuifmeel van lavendel in een lavendelhoning. Sommige bloemen geven er veel, andere heel weinig: een rapport combineert dus stuifmeel, fysisch-chemische gegevens en proeven.

Een honing die niet is verhit en niet is vermoeid. De internationale Codex Alimentarius-norm begrenst het water op 20% en raadt een HMF onder 40 mg/kg aan; het Nederlandse Warenwetbesluit honing hanteert dezelfde grenzen. HMF is een getuige: het stijgt wanneer een honing lang veroudert of te sterk is verhit. Het Concours général agricole verscherpt die drempel tot 15 mg/kg. Het rapport van onze Witte Honing geeft 2,7 mg/kg; dat van onze Zwartekomijnhoning uit Egypte 4,6 mg/kg.

Een gepubliceerde analyse. Een analyse die in een la blijft liggen, bewijst niets voor wie koopt. Onze drie rapporten vind je bij onze gepubliceerde analyses, de twee van CETAM volledig afgedrukt. De Jujubierhoning uit Jemen haalt daar 14,2% water, waar de algemene regel 20% toestaat. Elk rapport geldt voor het monster dat het identificeert.

Een heldere smaak. Het laatste criterium beoordeel je in de mond: een heldere eerste indruk, een afdronk die blijft, geen vreemde noot. Zelfs het Concours général agricole proeft elke honing om exogene aroma’s op te sporen. Het laboratorium CETAM vatte de smaak van onze Jujubier samen in drie woorden: fruitig, friszuur, aanhoudend. Wil je stap voor stap een etiket leren lezen, lees dan hoe je een honing goed kiest.

Manuka, jujube, esparcette, zwarte komijn, Europese streekhoningen: die namen keren terug in bijna elke ranglijst. Wat ze onderscheidt is geen rang, maar de manier waarop hun identiteit zich laat bewijzen.

Ons artikel over de zeldzaamste honingsoorten ter wereld ging over zeldzaamheid. Hier telt maar één vraag: wat laat zich controleren?

Het strengst omlijnde geval is Nieuw-Zeelands. Sinds december 2017 definieert het Nieuw-Zeelandse ministerie van Primaire Industrieën de manuka die voor export bestemd is aan de hand van vijf kenmerken: vier chemische stoffen uit de nectar en een DNA-merker van het manukastuifmeel. Een honing wordt dus geauthenticeerd tot in het DNA van zijn bloem. Dat kader zegt wat de honing is; het zegt niet dat hij beter is.

In Europa hebben streekhoningen hun herkomst tot beschermde oorsprongsbenaming gemaakt. De sparrenhoning van de Vogezen en de honing van Corsica, Mele di Corsica, zijn allebei AOP; het Concours général agricole reserveert er een categorie voor.

Blijft de vraag die schuurt: moet een grote honing duur zijn?

De prijs zegt iets over zeldzaamheid en over wat een oogst kost, niet over de kwaliteit van een smaak. Het wereldrecord is het sprekendste bewijs.

Op 16 februari 2021 erkende Guinness World Records de duurste honing ter wereld: de Centauri, geoogst in Turkije in een grot op 2.500 meter hoogte, verkocht voor 10.000 euro per kilo. Een scheidsrechter controleerde het per videoverbinding. Guinness beschrijft hem als donker, met een bittere smaak. Het record bekroont een prijs, geen proeverij.

Zeldzaamheid van de bloei, toegang tot het terroir, oogstmethode, traceerbaarheid: we hebben uitgelegd waarom zeldzame honing duur is.

Vervalsing, dat is wat een wedstrijd eerst moet uitsluiten: precies dat kon Apimondia in 2025 niet op tijd. Leer dus, voordat je betaalt voor een prestigieuze naam, nephoning herkennen.

Drie potten, drie schone lepels, van de zachtste naar de intenste, en liefst blind. Dat is de geest van de Black Jar, bij jou thuis.

Vraag iemand drie lepels te serveren zonder te zeggen welke. Proef op kamertemperatuur, met gesloten mond, en laat de afdronk komen. Een slok water tussen twee lepels.

De Geschenkset Ontdekking is voor deze oefening bedacht. Eerst de Witte Honing, die smelt als een crème. Dan de Aromiel Rose uit Rusland, een bereiding op basis van acaciahoning en een extract van rozenbottel, de vrucht van de hondsroos: een tederfruitige toets die begeleidt zonder te bedekken. Tot slot de Zwarte Komijn, dicht, mahoniebruin, met zijn peperige warmte in de afdronk.

Noteer wat je een minuut later nog in de mond hebt. Daar is jouw beste honing ter wereld: die je met gesloten ogen zou herkennen. Om verder te gaan, probeer de combinaties van honing en kaas, en lees hoe je honing bewaart om elke pot op zijn best te houden. Om hem cadeau te geven maakt de zwart-gouden geschenkdoos er een culinair cadeau dat een verhaal vertelt.

Geschenkset · Drie potten, drie texturen

Geschenkset Ontdekking

Witte Honing uit Kirgizië, Aromiel Rose uit Rusland en Zwartekomijnhoning uit Egypte: drie potten van 250 g in de zwart-gouden geschenkdoos, met drie bamboelepels. Gratis levering via Mondial Relay · Frankrijk, België en Luxemburg.

Ontdek de geschenkset